Multitasken is een illusie: echt productief word je van singletasken

Multitasken lijkt misschien een goed idee. Omdat je dan zo lekker veel voor elkaar krijgt. En het je zo’n snelle ik-ben-lekker-bezig-kick geeft. Maar multitasken is een illusie: je brein is niet uitgerust om meerdere dingen tegelijk te doen.



In het gebruik kan het woord multitasken twee verschillende dingen betekenen: 

  • Simultaan multitasken: taken echt tegelijk uitvoeren.
    Voorbeeld: je hebt een klant aan de telefoon die een niet te stoppen klaagzang heeft ingezet over het feit dat jij een afspraak wilt verzetten omdat de helft van het kantoor met buikgriep thuis zit. Jij spit ondertussen de berg e-mails door die gedurende je 6-weekse retraite in Thailand de opslaglimitiet van je inbox aardig op de proef gesteld heeft.

  • Serieel multitasken: supersnel wisselen tussen verschillende taken.
    Voorbeeld: je bent een presentatie aan het voorbereiden en ziet een mailtje binnenkomen. Je beantwoordt het mailtje en gaat daarna weer verder met het pimpen van je powerpoint. 

Wat deze twee typen multitasken met elkaar gemeen hebben, is: een valse schijn van efficiëntie, iedereen lijkt het normaal te vinden en o ja: je brein is er niet voor gemaakt.

Je kunt niet simultaan multitasken


De term multitasken komt uit de computerwereld. Het wordt gebruikt als een processor zó snel kan wisselen, dat het lijkt alsof hij meerdere taken tegelijk uitvoert. Maar dat is schijn. In feite brengt de processor de informatie die hij nodig heeft voor de ene taak razendsnel over naar het tijdelijke geheugen om het werkgeheugen te kunnen vullen met de andere taak.

In je hoofd werkt het precies zo. Als jij met iets bezig bent en je gaat er iets anders bij doen, dan moet je brein de hele tijd informatie overhevelen van je werkgeheugen naar je tijdelijke geheugen, zodat er in je werkgeheugen weer ruimte is voor het klusje dat je “ernaast” gaat doen. We dénken dat we simultaan aan het multitasken zijn, maar in feite is ons brein serieel aan het multitasken. 

Het is fysiek onmogelijk om op hetzelfde moment twee dingen te doen die allebei om bewuste aandacht vragen. 

Uitzondering: dingen die je op de autopiloot doet, combineren met denkwerk


Er is maar één manier om écht te multitasken. Namelijk: een taak die om concentratie vraagt combineren met een taak die je op de automatische piloot kunt doen. Hiervan wordt je concentratie zelfs beter. 

Dit komt omdat je brein je werkgeheugen altijd zo vol mogelijk wil stoppen. Is er nog een plekje over? Dan loopt die leegte automatisch vol met afleiding. Je kunt dat gat dan dus beter zelf vullen met iets dat geen concentratie vraagt, maar wel ruimte in het werkgeheugen opvult. 

Je kunt dus heel goed nadenken over een complex vraagstuk op je werk, terwijl je een lunchwandeling maakt. Of de afwas doet. En als je een playlist opzet die je door en door kent, kan het luisteren van muziek je concentratie tijdens het lezen van een ingewikkeld rapport zelfs vergroten. 

Maar horen welk punt je collega probeert te maken tijdens een 3-urige teamsessie waarin stippen op de horizon gezet moeten worden, terwijl je met een schuin oog op je telefoon ook in de gaten probeert te houden of Happn je nog notificaties van nieuwe matches gestuurd heeft? Nee. Echt niet.

Serieel multitasken betekent voor je brein: switchtasken


Je bent een jaarplan aan het schrijven en ziet een e-mailnotificatie. Je klikt erop. Het is maar een korte vraag, dus je besluit meteen te antwoorden. Wel zo makkelijk, toch?

Supermakkelijk! Maar in je brein is het dus best een ingewikkeld proces, omdat er in je werkgeheugen maar plaats is voor één denktaak. Op het moment dat jij die mail gaat beantwoorden, moet het jaarplan overgeheveld worden naar het tijdelijke geheugen. Dat wat je nodig hebt om de e-mail te beantwoorden (bijvoorbeeld achtergrondkennis over een bepaald project) moet je uit je langetermijngeheugen ophalen. Klaar met de mail en terug naar het jaarplan? Dan moet je brein dat hele proces nog een keer door in omgekeerde volgorde.

Neuropsycholoog Mark Tigchelaar noemt dit in zijn boek Focus AAN/UIT switchtasken. Niks multi – we wisselen gewoon de hele tijd. Je kunt je voorstellen dat dat een hoop energie kost. Maar dat is niet het enige: het vergroot ook de kans op fouten. Want hoe vaker je die informatie heen en weer sjouwt, hoe groter de kans dat je onderweg iets kwijtraakt of verkeerd opslaat.  

De kosten van switchtasken op een rijtje

  • Je verliest informatie doordat je de hele tijd informatie aan het overhevelen bent van je werkgeheugen, naar je tijdelijke geheugen, naar je langetermijngeheugen en weer terug. 

  • Je brein vult gaten in informatievoorziening zelf op, zodat het weer “klopt”. Keek jij net even op je telefoon terwijl jouw collega iets heel anders zei dan je verwacht had? Je brein vult het in naar jouw verwachting. En jij denkt écht dat het gezegd is. 

  • Je brein heeft tijd nodig om in een staat van concentratie te komen. Elke keer dat je wisselt, moet je dat opnieuw doen. Dat kost een hoop extra tijd per taak.

  • Het gebrek aan focus en het overhevelen van informatie zorgen ervoor dat je meer fouten maakt. Die moet je herstellen en ja, ook dat kost weer extra tijd.

Kortom: mensen die switchtasken leveren slechter werk, in meer tijd. 

Stap over op singletasken


Oké. Switchtasken is dus niet de route naar een productief (of leuk) leven. Maar je hebt wél een hoop ballen om in de lucht te houden. Hoe dan? Wild idee: doe gewoon één ding tegelijk. Klinkt goed? Is het ook.

Bundel taken op basis van denkniveau en vereiste concentratie


Nog beter wordt het wanneer je die losse taken gaat bundelen. Op woensdagmiddag plan je bijvoorbeeld alleen maar afspraken in, terwijl je de hele donderdagochtend reserveert voor het diepere denkwerk en ‘s middags administratieve taken doet.

Verschillende typen taken vragen een andere activatie van je brein en hun eigen concentratieniveau. Door taken te bundelen, minimaliseer je het wisselen nóg meer. En dat werkt dus echt top voor je productiviteit. 

Meer weten over multitasken, switchtasken en singletasken? Voor het schrijven van dit artikel las ik:
Focus AAN/UIT – Mark TIgchelaar
Ontketen je brein – Theo Compernollen
Concentratie – Stefan van der Stigchel




Share on pinterest
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pocket
.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *