Digitaal minimalisme: ruim je online gewoonten op

Denk jij goed na over waar je je geld aan uitgeeft? Terecht. Je kunt het maar één keer uitgeven. Maar sta je er wel eens bij stil dat je je aandacht ook maar één keer uit kunt geven? Precies daarom kijken digitaal minimalisten altijd kritisch of de voordelen van nieuwe technologie opwegen tegen de kosten in termen van tijd en aandacht. Hiervoor gebruiken ze drie simpele stappen.



Spoiler-alert: gebruik diezelfde criteria en je krijgt er een hoop verloren vrije tijd en rust in je hoofd voor terug.

Als het om een serieuze aankoop gaat, wegen we onze opties vaak eerst zorgvuldig af. Sluit deze auto aan bij mijn behoeften? Hoe is de prijs-kwaliteit-verhouding en ben ik er over een jaar nog steeds blij mee?

Maar tegenwoordig azen veel marketing-machines niet per se op ons geld, maar op onze aandacht. Hun verdienmodel is: aandacht omzetten in geld. Bijvoorbeeld door onze aandacht door te verkopen aan adverteerders.

Kost niks, lekker blijven scrollen dus. Ja, en swipen natuurlijk. Of niet?

Aandacht is echt net zo super, hartstikke, ontzettend schaars als geld


We hebben per dag maar een beperkte hoeveelheid aandacht. Toch geven we het maar al te vaak zonder nadenken weg. Aan die collega die weer met een ‘spoedje’ aan ons bureau staat. Of aan het eerstvolgende bedrijf dat aanklopt met een nieuw stukje vrolijk gekleurde (en uiteraard onmisbare) techniek. Gratis natuurlijk. En in één klik te downloaden. Lekker makkelijk. En je beste vriend, je buurvrouw en het neefje van je postbode gebruiken het ook al. 

Lees ook: Grijp jij ook steeds naar je smartphone? Dit is waarom apps verslavend werken

We zouden net zo zuinig moeten zijn op aandacht en tijd als op geld.


Maar: waar je aandacht aan geeft, bepaalt hoe je de wereld waarneemt. Hoe je jezelf ontwikkelt en wat je wel en niet voor elkaar krijgt. Zo bekeken, zouden we best iets zuiniger met onze aandacht om mogen gaan dan we nu gemiddeld doen. En precies zo zuinig als mensen die digitaal minimalisme omarmen elke dag proberen te doen.

Hallo afleiding


Want ik weet niet hoe het met jou zit, maar ik heb sinds de tijd van de draaischrijf-telefoon een hoop concentratievermogen ingeleverd. Toegegeven: ik was een stuk jonger. En de kans bestaat dat jij nog helemaal niet geboren was. Maar mijn punt is: ik ben snel afgeleid en dat uit zich niet zelden in het grijpen naar één of andere vorm van snelle technologische bevrediging.

Het onbedwingbare verlangen om aan Google te vragen hoe die ene Smurf met dat spiegeltje ook alweer heet (Hippe), op Instagram te kijken hoe het nu met Britney Spears is (samengevat: niet best)  en om nog een keer (nu we toch eerlijk met elkaar zijn) de proefles van de Donald Duck-typecursus te volgen (whoehoe, ziehier de Razende Reporter van Duckstad).

Eigenlijk is het een soort van klein wonder dat er elke week nieuwe dingen te lezen zijn op BuutBrein.

Tijd voor een digitale schoonmaak


Behalve dan dat het niet zozeer een wonder is, maar meer het gevolg van een flinke schop onder mijn kont die ik mezelf gaf toen ik mijn baan opzegde om zelfstandig te gaan ondernemen. Hét moment dus om afscheid te nemen van productiviteit-ondermijnende digitale gewoonten die me stiekem toch al de keel uit hingen sinds, nouja, mijn scriptie denk ik.

Dus natuurlijk installeerde ik wat apps en tools (oh, de ironie) om me te behoeden voor al te gemakkelijke digitale afleiding. En zette ik alle notificaties en pop-ups op zowel mijn laptop als mijn telefoon uit.

Lees ook: Jij een hekel aan pop-ups en notificaties? Je brein is evolutionair geprogrammeerd om er meteen bovenop te springen

Maar om me ergens echt honderd procent aan te committeren, heb ik meestal Iets Grootsch nodig. Zo ook nu.

Maar niet zo groot als technologie helemaal afzweren. Dat is té groot. Voor mij (want: daarmee valt iedere bron van huidige en toekomstige inkomsten weg #honger #koosdakloos) en waarschijnlijk voor de meeste mensen (want: hoe vind je anders nieuwe recepten en kom je OOIT nog thuis zonder Google Maps #ookhonger #ookkoosdakloos).

GEEN PANIEK. Er bestaat een constructieve middenweg, die drastisch genoeg is om te committeren, maar niet zó drastisch dat je weer een draaischijf-telefoon aan moet schaffen. Namelijk die van het digitaal minimalisme. En die ga ik je nu uitleggen.

Wat is digitaal minimalisme?


Digitaal minimalisme betekent: je tijd online beperken tot een klein aantal zorgvuldig geselecteerde activiteiten. Die je optimaliseert. En die stuk voor stuk bijdragen aan dingen die je belangrijk vindt.

Digitaal opruimen dus. Alle andere digitale dingen (lees: digitaal troep en digitale ruis) laat je aan je voorbij gaan.

Alle trends.
Al het een-beetje-leuks.
Al het een-klein-beetje-handigs.

Het is een term van Cal Newport, professor theoretische informatica en schrijver over alles wat met aandacht en concentratie te maken heeft. Eerder schreef hij de productiviteits-bestseller Diep werk. In zijn nieuwste boek Digitaal minimalisme focust hij zich volledig op het omgaan met de dagelijkse alom aanwezig afleidingen van onze aandachtseconomie. 

Lees ook: De beste boeken over digitale afleiding en gewoonten

Het gaat niet om wát je kiest, maar om dát je kiest


Digitaal minimalisme gaat niet zo zeer over die ene goede manier van techniek gebruiken, maar om bewust kiezen voor iedere tool, app of gadget die je je leven inbrengt. Zo voorkom je dat er steeds meer technologie binnensluipt die niet per se waarde toevoegt, maar die je wel per se steeds een beetje meer zombie maakt.

Digitaal minimalisme: kies de technologie die je gebruikt bewust en loop niet als een zombie achter je smartphone aan.

Niet best.

En weet je nog, vroeger: toen je nog gewoon rustig afwachtte in de rij bij de supermarkt, omdat je niets anders in je jaszak had zitten dan misschien zo’n gore herbruikbare zakdoek?

Je stond gewoon in de rij. En je wachtte. Dat was de héle activiteit. Of misschien was je ongeduldig heen en weer aan het wiebelen. Dan was dat ook een beetje de activiteit.

Dat was lekker rustig hè.

Digitaal minimalisten weten dat nog. Want voor hen was dat gisteren.

Zo bepaal je vanuit digitaal minimalisme of je een tool, app of gadget in je leven laat


Dus het idee is: elke technologie die je leven binnenkomt, onderwerpen aan de grondige – doch eenvoudige – toets van digitaal minimalisme. Die toets bepaalt of het waarde toevoegt en bestaat uit 3 vragen:

1. Ondersteunt de technologie een voor jou belangrijk doel?


Je stopt met vertrekken vanuit de dienst. Dus niet: ik gebruik Instragram omdat het bestaat. Of: ik gebruik Facebook omdat ik bang ben om iets te missen. Je vertrekt vanuit een doel dat je sowieso zou hebben. Intrinsiek. Oók als dit stukje technologie niet uitgevonden was. 

Dit kunnen dingen zijn als:

  • Belangrijke sociale contacten onderhouden.

  • Je werk beter plannen.

  • Je weg vinden in een vreemde stad.

2. Is de gekozen technologie de beste manier om dit doel te halen?


Dit is de stap waarin je echt supereerlijk moet zijn naar jezelf en de keuzes gemaakt worden die misschien kortstondig een klein beetje pijn doen.

  • Stel: je wilt op de hoogte blijven van de belevenissen van familie ver weg. En je gebruikt daar Facebook of Instagram voor. Is dit dan echt de beste manier om dat te doen? Of kun je de tijd die je nu over die platformen scrollt beter bij elkaar optellen en gebruiken om eens per week zo’n familielid een half uur te bellen?

  • Of: je wilt op de hoogte blijven van vakinhoudelijke ontwikkelingen. Is het dan wijs om dagelijks tijd te besteden aan je feed op LinkedIn of Twitter, of om eens in de maand een congres of meet-up te bezoeken met lezingen van mensen uit jouw vakgebied en gewoon ouderwets face to face te netwerken?


Wees eerlijk naar jezelf. Meet de tijd die je kwijt bent aan met apps als Screentime voor Android of iPhone. Dikke kans dat je namelijk schromelijk onderschat hoeveel dit alles bij elkaar is. Weeg de tijd en aandacht die een bepaald stuk technologie je kost af tegen wat het je oplevert in de Echte Wereld. Je weet wel, die fysieke ruimte waarin je tijd doorbrengt met je gezin, je vrienden en tastbare productie levert voor je baas of je bedrijf.

3. Optimaliseren: maak gebruiksprocedures voor jezelf


En dan: optimaliseren! Je hebt gekozen wát je gebruikt. Nu moet je nog bepalen hóe je het gebruikt. Daar zit ook een hele hoop winst. In tijd. En in levensvreugde.

Want veel sociale netwerken presenteren zichzelf als een soort van gek ecosysteem, waarin het alles-of-niks is. En bij voorkeur alles.

Maar dat is natuurlijk onzin. Je kunt ook heel zorgvuldig selecteren welke functies je dienen en gebruiksregels maken om de rest van de functies structureel uit je leven te bannen. Ook dat is digitaal minimalisme.

Digitaal minimalisme: spreek procedures en regels met jezelf af voor het gebruik van apps en tools.


Zo wil ik mijn LinkedIn-profiel niet afsluiten, maar gebruik ik wel een feed-blocker zodat ik geen updates uit mijn netwerk zie. Hetzelfde doe ik voor mijn Facebook-feed. Op Whatsapp heb ik alle meldingen en icoontjes uitgezet: ik krijg nu alleen nog maar berichten op het moment dat ik ervoor kies om de app zelf te openen. Een soort e-mail. Wat een rust. 

Maar het kunnen ook dingen zijn als: geen sociale media-apps en e-mail meer op je telefoon, maar wel op je laptop.

En natuurlijk kun je ook tijden met jezelf afspreken. Zoals: geen sociale media op kantoor. Omdat je dan straks weer beter op de hoogte bent van de vakanties van al je vage kennissen dan van van de jaarcijfers die je morgen moet presenteren aan het MT. Of: alleen sociale media op kantoor. Omdat je een hele saaie baan hebt en geen idee hebt hoe je anders je tijd uit zou moeten zitten tot twee minuten voor vijf.

Kortom: in 3 stappen naar digitaal minimalisme

  1. Doel bepalen

  2. Beste app, tool of andere toepassing kiezen

  3. Optimaliseren


Hoe dat er in de praktijk uitziet, verschilt per persoon. Digitaal minimalisme gaat om bewust kiezen waar je je aandacht aan geeft. En dat je alleen maar dingen doet die je echt iets opleveren. Misschien in geld, misschien in voldoening, misschien in plezier. Maar niet in snelle technologische bevrediging.

Digitaal minimalisme geeft hetzelfde gevoel als je keukenkastjes uitsoppen.


Voor mij voelt zo’n digitale schoonmaak in ieder geval alsof ik net alle keukenkastjes een sopje gegeven heb. Ruikt zelfs een beetje naar allesreiniger. Die lekkere, met citroen.

Share on pinterest
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email
Share on facebook
Share on whatsapp
Share on pocket
.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *